Enerji, Gaz ve Akaryakıt İSG Rehberi
Enerji alanında hata payı düşüktür: elektrik çarpması, gaz kaçağı veya akaryakıt tutuşması genellikle ikinci bir şansa izin vermez. Bu yüzden sektörde risk değerlendirmesi kadar çalışma izni sistemi, kilitleme-etiketleme uygulaması ve acil durum tatbikatları belirleyicidir. Güneş enerjisi santrallerinin yaygınlaşmasıyla yüksekte çalışma da bu alanın ana risklerinden biri hâline gelmiştir.
Enerji, Gaz ve Akaryakıt sektöründe tehlike sınıfı dağılımı
Resmî tehlike sınıfları listesinde elektrik üretim-dağıtım, doğalgaz ve akaryakıt istasyonları kapsamında 24 faaliyet kodu yer alıyor. Bu kodların sınıflara dağılımı aşağıdaki gibi:
Kaynak: İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği EK-1 (NACE Rev.2.1 Ver.3). Sektör adı tek başına tehlike sınıfı belirlemez; sınıf işyerinin kendi NACE koduna göre saptanır.
Bu sektördeki faaliyet kodları ve sınıfları
- 19.10.10Linyit ve turbadan kok fırını ürünlerinin imalatı (kok ve yarı kok kömürü, karni kömürü, katran, zift ve zift koku vb. ürünlerin imalatı ile kok kömürünün topak haline getirilmesi dahil)Çok Tehlikeli
- 19.10.11Taşkömüründen kok fırını ürünlerinin imalatı (kok ve yarı kok kömürü, karni kömürü, katran, zift ve zift koku vb. ürünlerin imalatı ile kok kömürünün topak haline getirilmesi dahil)Çok Tehlikeli
- 19.20.12Turba, linyit ve taş kömürü briketleri imalatı (kömür tozundan basınçla elde edilen yakıt)Çok Tehlikeli
- 19.20.15Petrol türevi yakıtların, petrol gazları ve diğer hidrokarbonların imalatıÇok Tehlikeli
- 35.14.02Elektrik sayaçlarının bakım ve onarımıTehlikeli
- 35.15.01Elektrikli araçlar ve elektronik cihazlar için şarj istasyonlarının işletilmesiTehlikeli
- 35.30.22Soğutulmuş hava ve soğutulmuş su üretim ve dağıtımı (buz üretimi dahil)Tehlikeli
- 35.15.02Elektrik ticaretiAz Tehlikeli
- 35.22.02Gaz sayaçlarının bakım ve onarımıAz Tehlikeli
- 35.23.01Ana şebeke üzerinden gaz ticareti (komisyoncular ve acentelerin faaliyetleri hariç)Az Tehlikeli
- 35.40.00Elektrik enerjisi ve doğal gaz aracılarının ve komisyoncularının faaliyetleriAz Tehlikeli
Kendi kodunuzu tehlike sınıfı sorgulama sayfasından arayabilirsiniz.
Enerji, Gaz ve Akaryakıt alanında tipik tehlikeler
Elektrik çarpması ve ark
Yüksek gerilim hattı, pano çalışması ve ark parlaması.
Yangın ve patlama
Akaryakıt buharı ve doğalgaz kaçağında patlayıcı ortam.
Yüksekte çalışma
Direk, çatı üstü GES panelleri ve kule bakımı.
Kapalı alan
Tank, çukur ve menhol içinde oksijen yetersizliği.
Kimyasal maruziyet
Yakıt buharı ve katkı kimyasallarıyla temas.
Enerji izolasyonu eksikliği
Bakım sırasında beklenmeyen enerjilenme (LOTO uygulanmaması).
Tehlike sınıfına göre yükümlülükler
| Yükümlülük | Az Tehlikeli | Tehlikeli | Çok Tehlikeli |
|---|---|---|---|
| Risk değerlendirmesi yenileme | 6 yılda bir | 4 yılda bir | 2 yılda bir |
| Temel İSG eğitimi | 8 ders saati | 12 ders saati | 16 ders saati |
| Eğitim tekrarı | 3 yılda bir | 2 yılda bir | 1 yılda bir |
İşe başlama eğitimi
Çırak ve stajyerler dâhil TÜM çalışanlar, fiilen çalışmaya başlamadan önce en az 2 saatlik işe başlama eğitimi alır. Bu eğitim uygulamalı ve yüz yüze verilir; süresi temel eğitim süresinden sayılmaz ve tutanakla özlük dosyasında saklanır.
Dayanak: Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik — Madde 7
Temel eğitimin tamamlanma süresi
Temel eğitim, çalışanın işe başlamasından itibaren her hâlükârda 3 aydan geç olmamak üzere tamamlanır.
Dayanak: Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik — Madde 8
Enerji, Gaz ve Akaryakıt için hazır risk analizi örnekleri
Enerji, Gaz ve Akaryakıt işletmeniz için risk analizi
Hazır şablonlar her işyerine birebir uymaz. Codernity İSG Asistanı ile saha fotoğrafı yükleyerek veya konu yazarak işyerinize özel risk denetimi raporunu saniyeler içinde üretin; personel ve evrak takibini de aynı panelden yönetin. Başlangıç paketi ücretsiz.
İSG Asistanı'nı inceleyinSık sorulan sorular
Enerji, Gaz ve Akaryakıt sektörü hangi tehlike sınıfına girer?
Enerji, Gaz ve Akaryakıt alanında 24 NACE faaliyet kodu bulunur; bunların 17'i çok tehlikeli, 3'i tehlikeli ve 4'i az tehlikeli sınıftadır. Ağırlıklı sınıf Çok Tehlikeli'dir. Tek bir sektör adı tehlike sınıfı belirlemez; sınıf, işyerinin kendi NACE koduna göre saptanır.
Enerji, Gaz ve Akaryakıt işletmesinde risk analizi kaç yılda bir yenilenir?
Süre tehlike sınıfına bağlıdır: çok tehlikeli işyerlerinde en geç 2, tehlikeli işyerlerinde 4, az tehlikeli işyerlerinde 6 yılda bir (İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Madde 12). İş kazası, ramak kala olay veya işyerinde değişiklik hâlinde süre beklenmez.
Enerji, Gaz ve Akaryakıt sektöründe en sık karşılaşılan tehlikeler nelerdir?
Elektrik çarpması ve ark, Yangın ve patlama, Yüksekte çalışma, Kapalı alan, Kimyasal maruziyet, Enerji izolasyonu eksikliği. Bu başlıklar işyerinize özgü risk değerlendirmesinde birebir değerlendirilmelidir.
Küçük bir işletmeyim, yine de risk analizi yaptırmak zorunda mıyım?
Evet. 6331 sayılı Kanun kapsamındaki bütün işyerleri için risk değerlendirmesi zorunludur; çalışan sayısı ve tehlike sınıfı yalnızca sürelerle ilgilidir, muafiyet sağlamaz.
Diğer sektörler
Kaynaklar
- İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği — NACE Rev.2.1 Ver.3 (Değişik:RG-13/3/2025-32840)
- İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği — Mevzuat No 16925
- Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik — RG 2/4/2026 – 33212 (Mevzuat No 45087)
Bu sayfadaki bilgiler yürürlükteki mevzuattan derlenmiştir ve bilgilendirme amaçlıdır. Nihai sorumluluk işverendedir; işyerinize özgü değerlendirme için görevlendirdiğiniz iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimine danışın.