Sağlık Hizmetleri İSG Rehberi
Sağlık kuruluşlarında çalışanın karşılaştığı riskler, hastaya yönelik risklerden farklıdır ve çoğu zaman gölgede kalır. Kesici-delici alet yaralanmaları, biyolojik etkenlere maruziyet ve hasta taşımaya bağlı bel yaralanmaları bu alanın en sık görülen olaylarıdır. Vardiyalı çalışma ve şiddete maruz kalma da risk değerlendirmesinde ele alınması gereken başlıklardır.
Sağlık Hizmetleri sektöründe tehlike sınıfı dağılımı
Resmî tehlike sınıfları listesinde hastane, klinik, diş ve veteriner hizmetleri kapsamında 30 faaliyet kodu yer alıyor. Bu kodların sınıflara dağılımı aşağıdaki gibi:
Kaynak: İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği EK-1 (NACE Rev.2.1 Ver.3). Sektör adı tek başına tehlike sınıfı belirlemez; sınıf işyerinin kendi NACE koduna göre saptanır.
Bu sektördeki faaliyet kodları ve sınıfları
- 86.10.04Kamu kurumları tarafından verilen insan sağlığına yönelik özel ihtisas gerektiren yataklı hastane hizmetleriÇok Tehlikeli
- 86.10.05Kamu kurumları tarafından verilen insan sağlığına yönelik yataklı hastane hizmetleri (devlet üniversite hastaneleri dahil; özel ihtisas hastaneleri ile dişçilik, ambulansla taşıma, tıbbi laboratuvar test faaliyetleri hariç)Çok Tehlikeli
- 86.10.12Özel sağlık kurumları tarafından verilen insan sağlığına yönelik özel ihtisas gerektiren yataklı hastane hizmetleriÇok Tehlikeli
- 86.10.13Özel sağlık kurumları tarafından verilen insan sağlığına yönelik yataklı hastane hizmetleri (özel veya vakıf üniversite hastaneleri dahil; dişçilik, ambulansla taşıma, tıbbi laboratuvar testleri faaliyetleri hariç)Çok Tehlikeli
- 75.00.02Hayvan hastanelerinin faaliyetleri (evcil hayvanlar için ambulans faaliyetleri dahil)Tehlikeli
- 75.00.04Veterinerlik hizmetleri (hayvan hastanelerinde verilen hizmetler hariç)Tehlikeli
- 86.21.02Aile ve toplum sağlığı merkezleri tarafından sağlanan yatılı olmayan genel hekimlik uygulama faaliyetleri (yatılı hastane faaliyetleri ile ebeler, hemşireler ve fizyoterapistlerce gerçekleştirilen paramedikal faaliyetler hariç)Tehlikeli
- 86.21.03Özel sağlık kurumları tarafından polikliniklerde sağlanan yatılı olmayan genel hekimlik uygulama faaliyetleri (özel muayene ve yatılı hastane faaliyetleri ile ebe, hemşire ve fizyoterapistlerin paramedikal faaliyetleri hariç)Tehlikeli
- 86.93.00Psikologların, psikoterapistlerin, psikolojik danışmanların ve psikoanalistlerin faaliyetleri (tıp doktorları hariç)Az Tehlikeli
- 86.97.00Tıp, dişçilik ve diğer insan sağlığı hizmetlerine yönelik aracılık hizmeti faaliyetleriAz Tehlikeli
Kendi kodunuzu tehlike sınıfı sorgulama sayfasından arayabilirsiniz.
Sağlık Hizmetleri alanında tipik tehlikeler
Kesici-delici alet yaralanması
Enjektör ucu ve bistüri ile temas; kan yoluyla bulaş riski.
Biyolojik etkenler
Enfeksiyöz materyal ve aerosol maruziyeti.
Hasta taşıma ve kaldırma
Bel ve omurga zorlanmaları; kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları.
Kimyasal ve ilaç maruziyeti
Sterilizasyon kimyasalları ve sitotoksik ilaç hazırlama.
Radyasyon
Röntgen ve görüntüleme birimlerinde iyonlaştırıcı radyasyon.
Şiddet ve vardiya
Hasta yakını kaynaklı şiddet; gece vardiyasında dikkat kaybı.
Tehlike sınıfına göre yükümlülükler
| Yükümlülük | Az Tehlikeli | Tehlikeli | Çok Tehlikeli |
|---|---|---|---|
| Risk değerlendirmesi yenileme | 6 yılda bir | 4 yılda bir | 2 yılda bir |
| Temel İSG eğitimi | 8 ders saati | 12 ders saati | 16 ders saati |
| Eğitim tekrarı | 3 yılda bir | 2 yılda bir | 1 yılda bir |
İşe başlama eğitimi
Çırak ve stajyerler dâhil TÜM çalışanlar, fiilen çalışmaya başlamadan önce en az 2 saatlik işe başlama eğitimi alır. Bu eğitim uygulamalı ve yüz yüze verilir; süresi temel eğitim süresinden sayılmaz ve tutanakla özlük dosyasında saklanır.
Dayanak: Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik — Madde 7
Temel eğitimin tamamlanma süresi
Temel eğitim, çalışanın işe başlamasından itibaren her hâlükârda 3 aydan geç olmamak üzere tamamlanır.
Dayanak: Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik — Madde 8
Sağlık Hizmetleri için hazır risk analizi örnekleri
Sağlık Hizmetleri işletmeniz için risk analizi
Hazır şablonlar her işyerine birebir uymaz. Codernity İSG Asistanı ile saha fotoğrafı yükleyerek veya konu yazarak işyerinize özel risk denetimi raporunu saniyeler içinde üretin; personel ve evrak takibini de aynı panelden yönetin. Başlangıç paketi ücretsiz.
İSG Asistanı'nı inceleyinSık sorulan sorular
Sağlık Hizmetleri sektörü hangi tehlike sınıfına girer?
Sağlık Hizmetleri alanında 30 NACE faaliyet kodu bulunur; bunların 7'i çok tehlikeli, 21'i tehlikeli ve 2'i az tehlikeli sınıftadır. Ağırlıklı sınıf Tehlikeli'dir. Tek bir sektör adı tehlike sınıfı belirlemez; sınıf, işyerinin kendi NACE koduna göre saptanır.
Sağlık Hizmetleri işletmesinde risk analizi kaç yılda bir yenilenir?
Süre tehlike sınıfına bağlıdır: çok tehlikeli işyerlerinde en geç 2, tehlikeli işyerlerinde 4, az tehlikeli işyerlerinde 6 yılda bir (İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Madde 12). İş kazası, ramak kala olay veya işyerinde değişiklik hâlinde süre beklenmez.
Sağlık Hizmetleri sektöründe en sık karşılaşılan tehlikeler nelerdir?
Kesici-delici alet yaralanması, Biyolojik etkenler, Hasta taşıma ve kaldırma, Kimyasal ve ilaç maruziyeti, Radyasyon, Şiddet ve vardiya. Bu başlıklar işyerinize özgü risk değerlendirmesinde birebir değerlendirilmelidir.
Küçük bir işletmeyim, yine de risk analizi yaptırmak zorunda mıyım?
Evet. 6331 sayılı Kanun kapsamındaki bütün işyerleri için risk değerlendirmesi zorunludur; çalışan sayısı ve tehlike sınıfı yalnızca sürelerle ilgilidir, muafiyet sağlamaz.
Diğer sektörler
Kaynaklar
- İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği — NACE Rev.2.1 Ver.3 (Değişik:RG-13/3/2025-32840)
- İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği — Mevzuat No 16925
- Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik — RG 2/4/2026 – 33212 (Mevzuat No 45087)
Bu sayfadaki bilgiler yürürlükteki mevzuattan derlenmiştir ve bilgilendirme amaçlıdır. Nihai sorumluluk işverendedir; işyerinize özgü değerlendirme için görevlendirdiğiniz iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimine danışın.