Tarım, Ormancılık ve Hayvancılık İSG Rehberi
Tarımda kazalar çoğunlukla ıssız alanlarda ve tek başına çalışırken olur; bu da müdahale süresini uzatarak sonucu ağırlaştırır. Traktör devrilmesi bu alanın en ölümcül olayıdır. Zirai ilaç maruziyeti ise etkisini uzun vadede gösterir ve kişisel koruyucu kullanımıyla doğrudan ilişkilidir.
Tarım, Ormancılık ve Hayvancılık sektöründe tehlike sınıfı dağılımı
Resmî tehlike sınıfları listesinde bitkisel üretim, hayvancılık, ormancılık ve balıkçılık kapsamında 86 faaliyet kodu yer alıyor. Bu kodların sınıflara dağılımı aşağıdaki gibi:
Kaynak: İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği EK-1 (NACE Rev.2.1 Ver.3). Sektör adı tek başına tehlike sınıfı belirlemez; sınıf işyerinin kendi NACE koduna göre saptanır.
Bu sektördeki faaliyet kodları ve sınıfları
- 01.61.04Bitkisel üretimi destekleyici ilaçlama ve zirai mücadele faaliyetleri (zararlı otların imhası dahil, hava yoluyla yapılanlar hariç)Çok Tehlikeli
- 01.61.06Hava yoluyla yapılan bitkisel üretimi destekleyici gübreleme, ilaçlama ve zirai mücadele faaliyetleri (zararlı otların imhası dahil)Çok Tehlikeli
- 02.40.04Ormanı zararlılara (böcek ve hastalıklar) karşı koruma faaliyetleriÇok Tehlikeli
- 03.11.02Deniz kabuklularının (midye, ıstakoz vb.), yumuşakçaların, diğer deniz canlıları ve ürünlerinin toplanması (sedef, doğal inci, sünger, mercan, deniz yosunu, vb.)Çok Tehlikeli
- 01.11.07Baklagillerin yetiştirilmesiTehlikeli
- 01.11.12Tahıl yetiştiriciliğiTehlikeli
- 01.11.14Yağlı tohum yetiştiriciliğiTehlikeli
- 01.12.14Çeltik (kabuklu pirinç) yetiştirilmesiTehlikeli
- 01.30.03Dikim için sebze fidesi, meyve fidanı vb. yetiştirilmesiAz Tehlikeli
- 01.30.90Dikim için çiçek ve diğer bitkilerin yetiştirilmesi (dekoratif amaçlarla bitki ve çim yetiştirilmesi dahil, sebze fidesi, meyve fidanı hariç)Az Tehlikeli
- 01.63.05Tütünün sınıflandırılması, balyalanması vb. hizmetlerAz Tehlikeli
- 02.10.02Orman yetiştirmek için fidan ve tohum üretimiAz Tehlikeli
Kendi kodunuzu tehlike sınıfı sorgulama sayfasından arayabilirsiniz.
Tarım, Ormancılık ve Hayvancılık alanında tipik tehlikeler
Traktör ve iş makinesi
Devrilme, kuyruk milinden kaptırma ve altında kalma.
Zirai ilaç (pestisit)
İlaçlama sırasında solunum ve cilt yoluyla zehirlenme.
Hayvan kaynaklı
Tekme, ısırma ve hayvandan bulaşan hastalıklar (zoonoz).
Ormancılık ekipmanı
Motorlu testere, ağaç devrilmesi ve eğimli arazi.
Silo ve depolama
Tahıl silosunda boğulma ve gaz birikmesi.
Sıcak ve güneş
Açık alanda uzun süre çalışmada sıcak çarpması.
Tehlike sınıfına göre yükümlülükler
| Yükümlülük | Az Tehlikeli | Tehlikeli | Çok Tehlikeli |
|---|---|---|---|
| Risk değerlendirmesi yenileme | 6 yılda bir | 4 yılda bir | 2 yılda bir |
| Temel İSG eğitimi | 8 ders saati | 12 ders saati | 16 ders saati |
| Eğitim tekrarı | 3 yılda bir | 2 yılda bir | 1 yılda bir |
İşe başlama eğitimi
Çırak ve stajyerler dâhil TÜM çalışanlar, fiilen çalışmaya başlamadan önce en az 2 saatlik işe başlama eğitimi alır. Bu eğitim uygulamalı ve yüz yüze verilir; süresi temel eğitim süresinden sayılmaz ve tutanakla özlük dosyasında saklanır.
Dayanak: Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik — Madde 7
Temel eğitimin tamamlanma süresi
Temel eğitim, çalışanın işe başlamasından itibaren her hâlükârda 3 aydan geç olmamak üzere tamamlanır.
Dayanak: Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik — Madde 8
Tarım, Ormancılık ve Hayvancılık için hazır risk analizi örnekleri
Tarım, Ormancılık ve Hayvancılık işletmeniz için risk analizi
Hazır şablonlar her işyerine birebir uymaz. Codernity İSG Asistanı ile saha fotoğrafı yükleyerek veya konu yazarak işyerinize özel risk denetimi raporunu saniyeler içinde üretin; personel ve evrak takibini de aynı panelden yönetin. Başlangıç paketi ücretsiz.
İSG Asistanı'nı inceleyinSık sorulan sorular
Tarım, Ormancılık ve Hayvancılık sektörü hangi tehlike sınıfına girer?
Tarım, Ormancılık ve Hayvancılık alanında 86 NACE faaliyet kodu bulunur; bunların 4'i çok tehlikeli, 74'i tehlikeli ve 8'i az tehlikeli sınıftadır. Ağırlıklı sınıf Tehlikeli'dir. Tek bir sektör adı tehlike sınıfı belirlemez; sınıf, işyerinin kendi NACE koduna göre saptanır.
Tarım, Ormancılık ve Hayvancılık işletmesinde risk analizi kaç yılda bir yenilenir?
Süre tehlike sınıfına bağlıdır: çok tehlikeli işyerlerinde en geç 2, tehlikeli işyerlerinde 4, az tehlikeli işyerlerinde 6 yılda bir (İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Madde 12). İş kazası, ramak kala olay veya işyerinde değişiklik hâlinde süre beklenmez.
Tarım, Ormancılık ve Hayvancılık sektöründe en sık karşılaşılan tehlikeler nelerdir?
Traktör ve iş makinesi, Zirai ilaç (pestisit), Hayvan kaynaklı, Ormancılık ekipmanı, Silo ve depolama, Sıcak ve güneş. Bu başlıklar işyerinize özgü risk değerlendirmesinde birebir değerlendirilmelidir.
Küçük bir işletmeyim, yine de risk analizi yaptırmak zorunda mıyım?
Evet. 6331 sayılı Kanun kapsamındaki bütün işyerleri için risk değerlendirmesi zorunludur; çalışan sayısı ve tehlike sınıfı yalnızca sürelerle ilgilidir, muafiyet sağlamaz.
Diğer sektörler
Kaynaklar
- İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği — NACE Rev.2.1 Ver.3 (Değişik:RG-13/3/2025-32840)
- İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği — Mevzuat No 16925
- Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik — RG 2/4/2026 – 33212 (Mevzuat No 45087)
Bu sayfadaki bilgiler yürürlükteki mevzuattan derlenmiştir ve bilgilendirme amaçlıdır. Nihai sorumluluk işverendedir; işyerinize özgü değerlendirme için görevlendirdiğiniz iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimine danışın.