Tekstil ve Hazır Giyim İSG Rehberi
Tekstilde kazalar genellikle küçük görünür ama sıklıkları yüksektir: iğne batması, makineye kaptırma, kesik. Asıl ağır sonuçlar ise maruziyet kaynaklıdır — pamuk tozu solunumu, boyahane kimyasalları ve sürekli gürültü. Kot taşlama örneğinde görüldüğü gibi, bu alanda meslek hastalığı riski iş kazası riskinden daha sinsi olabilir.
Tekstil ve Hazır Giyim sektöründe tehlike sınıfı dağılımı
Resmî tehlike sınıfları listesinde dokuma, örme, boyama ve konfeksiyon işletmeleri kapsamında 93 faaliyet kodu yer alıyor. Bu kodların sınıflara dağılımı aşağıdaki gibi:
Kaynak: İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği EK-1 (NACE Rev.2.1 Ver.3). Sektör adı tek başına tehlike sınıfı belirlemez; sınıf işyerinin kendi NACE koduna göre saptanır.
Bu sektördeki faaliyet kodları ve sınıfları
- 15.11.10Deri ve kürklü deri imalatı (kürkün ve derinin tabaklanması, sepilenmesi, boyanması, cilalanması ve işlenmesi)(işlenmiş derinin başka işlemlere tabi tutulmaksızın yalnızca tamburda ütülenmesi ve kurutulması hariç)Çok Tehlikeli
- 15.11.11Kürklü derinin ve postların kazınarak temizlenmesi, kırkılması, tüylerinin yolunması ve ağartılması (postlu derilerin terbiyesi dahil)Çok Tehlikeli
- 15.11.13Deri ve kösele esaslı terkip ile elde edilen levha, yaprak, şerit deri ve kösele imalatıÇok Tehlikeli
- 15.11.14İşlenmiş derinin başka işlemlere tabi tutulmaksızın yalnızca tamburda ütülenmesi ve kurutulmasıÇok Tehlikeli
- 13.10.03Doğal pamuk elyafının imalatı (kardelenmesi, taraklanması vb.)Tehlikeli
- 13.10.05Doğal yün ve tiftik elyafının imalatı (kardelenmesi, taraklanması, yün yağının giderilmesi, karbonize edilmesi ve yapağının boyanması vb.)Tehlikeli
- 13.10.06Doğal jüt, keten ve diğer bitkisel tekstil elyaflarının imalatı (kardelenmesi, taraklanması vb.) (pamuk hariç)Tehlikeli
- 13.10.08İpeğin kozadan ayrılması ve sarılmasıTehlikeli
- 13.93.02Halı, kilim vb. için çözgücülük, halı oymacılığı vb. faaliyetlerAz Tehlikeli
- 13.94.02Ağ ve ağ ürünleri imalatı, sicim, kınnap, halat veya urgandan (balık ağı, yük boşaltma ağları, vb.)Az Tehlikeli
- 13.96.02Tekstil malzemelerinden parça halinde kordonlar; işleme yapılmamış şeritçi eşyası ve benzeri süs eşyalarının imalatıAz Tehlikeli
- 13.96.04Tekstil malzemelerinden dokuma etiket, rozet, arma ve diğer benzeri eşyaların imalatıAz Tehlikeli
Kendi kodunuzu tehlike sınıfı sorgulama sayfasından arayabilirsiniz.
Tekstil ve Hazır Giyim alanında tipik tehlikeler
Makineye kaptırma
Dokuma tezgâhı, örgü makinesi ve silindirlerde uzuv sıkışması.
Pamuk ve elyaf tozu
Solunum yolu hastalıkları (bisinozis) ve toz patlaması riski.
Boyahane kimyasalları
Boya, asit ve fikse kimyasallarıyla cilt ve solunum teması.
Gürültü
Dokuma salonunda sürekli yüksek ses seviyesi.
Ütü ve pres
Buhar, sıcak yüzey ve el sıkışması.
Ergonomi
Dikiş hattında sabit postürde uzun süreli çalışma.
Tehlike sınıfına göre yükümlülükler
| Yükümlülük | Az Tehlikeli | Tehlikeli | Çok Tehlikeli |
|---|---|---|---|
| Risk değerlendirmesi yenileme | 6 yılda bir | 4 yılda bir | 2 yılda bir |
| Temel İSG eğitimi | 8 ders saati | 12 ders saati | 16 ders saati |
| Eğitim tekrarı | 3 yılda bir | 2 yılda bir | 1 yılda bir |
İşe başlama eğitimi
Çırak ve stajyerler dâhil TÜM çalışanlar, fiilen çalışmaya başlamadan önce en az 2 saatlik işe başlama eğitimi alır. Bu eğitim uygulamalı ve yüz yüze verilir; süresi temel eğitim süresinden sayılmaz ve tutanakla özlük dosyasında saklanır.
Dayanak: Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik — Madde 7
Temel eğitimin tamamlanma süresi
Temel eğitim, çalışanın işe başlamasından itibaren her hâlükârda 3 aydan geç olmamak üzere tamamlanır.
Dayanak: Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik — Madde 8
Tekstil ve Hazır Giyim için hazır risk analizi örnekleri
Tekstil ve Hazır Giyim işletmeniz için risk analizi
Hazır şablonlar her işyerine birebir uymaz. Codernity İSG Asistanı ile saha fotoğrafı yükleyerek veya konu yazarak işyerinize özel risk denetimi raporunu saniyeler içinde üretin; personel ve evrak takibini de aynı panelden yönetin. Başlangıç paketi ücretsiz.
İSG Asistanı'nı inceleyinSık sorulan sorular
Tekstil ve Hazır Giyim sektörü hangi tehlike sınıfına girer?
Tekstil ve Hazır Giyim alanında 93 NACE faaliyet kodu bulunur; bunların 4'i çok tehlikeli, 66'i tehlikeli ve 23'i az tehlikeli sınıftadır. Ağırlıklı sınıf Tehlikeli'dir. Tek bir sektör adı tehlike sınıfı belirlemez; sınıf, işyerinin kendi NACE koduna göre saptanır.
Tekstil ve Hazır Giyim işletmesinde risk analizi kaç yılda bir yenilenir?
Süre tehlike sınıfına bağlıdır: çok tehlikeli işyerlerinde en geç 2, tehlikeli işyerlerinde 4, az tehlikeli işyerlerinde 6 yılda bir (İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Madde 12). İş kazası, ramak kala olay veya işyerinde değişiklik hâlinde süre beklenmez.
Tekstil ve Hazır Giyim sektöründe en sık karşılaşılan tehlikeler nelerdir?
Makineye kaptırma, Pamuk ve elyaf tozu, Boyahane kimyasalları, Gürültü, Ütü ve pres, Ergonomi. Bu başlıklar işyerinize özgü risk değerlendirmesinde birebir değerlendirilmelidir.
Küçük bir işletmeyim, yine de risk analizi yaptırmak zorunda mıyım?
Evet. 6331 sayılı Kanun kapsamındaki bütün işyerleri için risk değerlendirmesi zorunludur; çalışan sayısı ve tehlike sınıfı yalnızca sürelerle ilgilidir, muafiyet sağlamaz.
Diğer sektörler
Kaynaklar
- İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği — NACE Rev.2.1 Ver.3 (Değişik:RG-13/3/2025-32840)
- İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği — Mevzuat No 16925
- Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik — RG 2/4/2026 – 33212 (Mevzuat No 45087)
Bu sayfadaki bilgiler yürürlükteki mevzuattan derlenmiştir ve bilgilendirme amaçlıdır. Nihai sorumluluk işverendedir; işyerinize özgü değerlendirme için görevlendirdiğiniz iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimine danışın.